İyi Finans – Prof. Dr. Vedat Akgiray

Vedat AKGİRAY Oturumu

Dirlik Vadisi Buluşmaları’nın ikinci oturumuna 14 Mart 2021 tarihinde Prof. Dr. Vedat Akgiray konuk oldu. Sayın Akgiray’ın, “İyi Finans” başlıklı konuşmasında Dr. Ömer Emeç moderatör olarak yer aldı. Sayın Akgiray konuşmasında, finansın aracılık hizmeti olmaktan çıkıp bir amaç haline geldiğine, küresel ısınma ve gelir adaletsizliğinin finans dünyasının öncelikli çözmesi gereken konuları olduğuna, ayrıca borçluluğun büyümesinin ve dünyadaki vergi düzenlemelerin sermaye yerine borcu teşvik etmesinin sosyal ve insani sorunlara sebep olabileceğine değindi. Sayın Akgiray’ın konuşmasından önemli başlıkları aşağıda bulabilirsiniz.

Finans sektörünün önemi

Finans sektörü dünyadaki etki gücü bakımından şu anda en güçlü sektördür. Dolayısıyla insani olarak bir ülke veya insan kendisi için bir hedef koyarsa yolunun finans sektöründen geçmesi gerekecektir. Önceden ise finans sadece zamanı gelince bir aracılık hizmetini verirdi.

2008 krizinin kökünde finans sektörünün geldiği büyüklük yatmaktadır. Finansı kurtarma düşüncesi sebebiyle 2008 sonrası alınan tedbirlerle Merkez Bankalarının büyüdüğünü görürüz. Direkt olarak günümüze gelecek olursak Covid 19 sebebiyle Merkez Bankaları devreye girerek para üretti. Günün sonunda bütün para yine finans sektörüne akmıştır. Pandemi döneminde şirketler ve ekonomi dursa da finans sektörü büyümesine devam etmiştir. Balonların varlığı görülse de finans sektörünün sorgulanmadığını görüyoruz. Finans sektöründeki büyüklük türev ürünleri saymadan bile 500 trilyon dolara yaklaştı. Oysa dünyadaki reel servet totalde 200 triyon doları anca geçebilmektedir. Servet ve gelir toplamı dünyada 300 trilyon dolar civarı etse de finansal varlıkların rakamı 500 trilyon dolar düzeyindedir. Finans her ne kadar büyüse de bu balonların finansal bir çöküşü olursa bunun sosyal ve insani etkileri oluşacaktır.

Finans piyasasının problemleri

Finans piyasasının problemlerinde hangi alanlara odaklanıp çözümler bulmak gerekir diye bakacak olursak; öncelikle dünyanın çözmesi gerekenlerden biri küresel ısınma (çevre tahribatı), diğeri de servet dağılımındaki adaletsizliktir.

Bu kötü sonuçları doğuran ana sebep ise finans sektörünün ürettiği borçtur. Dünya bir kredi-faiz sarmalına girmiş durumdadır. Ancak bu yeni borçlar üretilmezse de finans sektörü sıkıntıya girecektir. Finans sektörünün yaşayabilmesi için o borcu üretmesi gerekmektedir.

Dünya’da ve Türkiye’de artık yatırımlar da krediye dayanmış durumdadır. Şayet kredi alınabilirse yatırım söz konusu olmaktadır. Dünyada vergi kanunları ve uygulamaları da borcu teşvik edici, öz sermaye finansmanını caydırıcı şekildedir. Örneğin bir şirket faiz ödemesi yapıyorsa vergiden düşebilmektedir ancak kâr payı dağıtıyorsa bu vergiden daha az muafiyet getirmektedir.

İyi finans

İyi finansta sermayeyi nasıl anlamak ve konumlandırmak gerekir? Sermaye tarafında ortaklık temelli mekanizma gerçekleştirilebilir mi? Bu soruların yanıtlarını arayacak olursak; en akıllı finansman yolu öz sermaye ile yapılandır. Örneğin dünya devi olan şirketler, Apple vb. sıfır borçlanma ile yatırım yapmışlardır. Çin de de şirketler üzerinde borçlanma yöntemi kullanılmamaktadır. Pandemi döneminde zamanında borçlarını az tutmuş, yedek akçeyi saklamış şirketler en az zararı görmüşlerdir. Ancak devletlerin yardımı kredi ve borç alanlara yönelik olduğu için bu dönemde yardım kampanyalarında önde yer almamışlardır. Sonuç itibariyle diyebiliriz ki yatırım asıl olarak öz sermaye ile yapılmalıdır. Ortaklık, biraz daha kapsamlı ve araştırılması gereken bir durumdur. Ayrıca borca göre daha zor bir uygulamadır.

İslami finans- İyi finans

İslami finans uygulamalarının iyi finans ile yorumlayacak olursak Katılım Bankalarının da çoğunlukla finansman olarak murabaha kullandığını görüyoruz. İslami finans için konvansiyonel bankalardaki yöntemlerin takip ediliyor olması bir patinaj çektirmektedir.

Leave a Comment

Muhteşem dergimize abone olun! Sizi güncellemelerden haberdar edeceğiz.
Dergimize abone olun!